Üretim Planlama ve MRP Programı: MRP'yi çalıştırınca binlerce anlamsız öneri çıkıyorsa
Üretim planlama ve MRP programı arayan firmaların çoğunda aslında program zaten vardır; ERP içindeki planlama modülü ya hiç açılmamış ya da bir kez çalıştırılıp bırakılmıştır. Biz yeni bir plan yazılımı satmıyoruz. Elinizdeki sistemin planlama tarafını, verisiyle ve çalışma alışkanlığınızla birlikte çalışır hâle getiriyoruz. Hedef, planlayıcının sabah açıp güvendiği kısa bir öneri listesidir.
Tanıdık geldi mi?
- Malzeme sipariş edilmiş, ama hat yine bekledi. Depoda başka bir şey var, ihtiyacımız olan yok.
- MRP'yi çalıştırıyoruz, binlerce satır öneri çıkıyor. Kimse açıp bakmıyor, herkes kendi Excel'ine dönüyor.
- Müşteriye termin sözü veriliyor ama o hafta hattın dolu olup olmadığına kimse bakmıyor.
- Emniyet stoğu rakamlarını kimin, ne zaman girdiği belli değil. Yanlış olduğunu düşünüyoruz ama değiştirmeye de çekiniyoruz.
İşin iç yüzü
Temin süresi alanları boş ya da tahmini
MRP bir malzemeyi ne zaman sipariş edeceğini, madde kartındaki temin süresinden hesaplar. Bu alan boşsa sistem malzemenin bugün geleceğini varsayar ve her satır acil görünür; on hafta yoldaki ithal hammadde ile yan sokaktaki tedarikçiden gelen ambalaj aynı aciliyetle listelenir. İşe genelde buradan başlıyoruz, çünkü tek başına bu alanın doğru doldurulması öneri listesinin önemli bir kısmını anlamlı hâle getiriyor.
Yeniden sipariş politikası ürün tipine uymuyor
Dynamics NAV ve Business Central'da her madde için ayrı bir yeniden sipariş politikası seçilir: siparişe bağlı, parti bazlı, sabit miktar ya da maksimum miktar. Kurulumların çoğunda bütün kartlara aynı politika basılmıştır; yılda iki kez alınan bir hammadde ile her siparişte üretilen bir mamul aynı mantıkla işlem görür. Sonuç, ya sürekli tekrarlayan küçük öneriler ya da hiç öneri çıkmamasıdır.
Ürün ağacı ile rota aynı gerçeği anlatmıyor
Sahada reçete değişir, kalıp değişir, fire oranı değişir; sistemdeki ürün ağacı versiyonu yıllarca aynı kalır. Aktif versiyonun sertifikalanmamış olması, rotanın başka bir versiyona bağlı kalması ya da bir ara mamulün ağaçta hiç görünmemesi, MRP'nin yanlış malzemeyi yanlış miktarda istemesine yeter. Bu kalemi tek başımıza düzeltemeyiz; sapan satırların listesini çıkarır, üretim ve teknik ofisle satır satır teyit ederiz.
Kapanmamış açık siparişler arz gibi görünüyor
İki yıl önce açılmış, kısmen gelmiş ve kimsenin kapatmadığı bir satınalma satırı, MRP açısından hâlâ yolda olan mal demektir. Sistem o malzemenin geleceğini varsayar, yeni öneri üretmez ve hat malzemesiz kalır. Aynı durum iptal edilmemiş üretim emirleri için de geçerlidir; ilk taramada genellikle yüzlerce satırlık bir temizlik listesi çıkıyor.
Ölçü birimi katsayısı hataları
Hammadde kilogramla alınır, reçetede metre veya adet geçer, stok bambaşka bir birimde tutulur. Madde ölçü birimi tablosundaki katsayı eksik ya da yanlışsa öneri miktarları on kat, bin kat sapar; planlayıcı listeye güvenmeyi çoğu zaman ilk burada bırakır. Katsayıları tek tek doğrular, gerçek irsaliye ve tartı kayıtlarıyla karşılaştırırız.
Nasıl çalışıyoruz
Mevcut durumu ölçüp ürün ağacı ve rotayı temizliyoruz
İşe MRP'yi olduğu gibi çalıştırıp çıkan öneriyi saymakla başlarız; hangi satırın neden anlamsız olduğu ancak böyle görünür. Ardından ürün ağaçlarını ve rotaları versiyon versiyon tarar; sertifikalanmamış, kopuk veya iki kez tanımlanmış kalemleri üretimin onayıyla düzeltiriz.
İş merkezi kapasitesini gerçekle eşitliyoruz
Sistemde yazan vardiya, çalışma takvimi ve kapasite değerleri pek çok firmada kurulum gününden kalmadır. Bunları gerçek vardiya düzeni, planlı duruşlar ve makine sayısıyla eşitleriz. Bir iş merkezinin günde ne kadar iş kaldırdığı doğru değilse, verilen termin sözü de doğru olmaz.
Politikayı madde grubu bazında seçiyoruz
Her malzeme grubunu ayrı ele alır; hangisinin siparişe bağlı, hangisinin emniyet stoklu, hangisinin sabit partili çalışacağına satın alma ve üretimle birlikte karar veririz. Emniyet stoğu, kimsenin hatırlamadığı eski bir rakam yerine tüketim geçmişine ve temin süresine dayandırılır; kararın gerekçesi yazılı kalır.
Plan çalıştırma ritmini kuruyoruz
Plan, ne zaman çalıştırılacağı belli olduğunda işe yarar. Genellikle haftada bir malzeme planı, gün içinde de kısa ufuklu bir gözden geçirme kurarız. Kimin hangi öneriyi onaylayacağı ve onayın nereye düşeceği baştan tanımlanır; bu adım yazılımdan çok çalışma düzeni işidir.
Planlayıcının önündeki ekranı sadeleştiriyoruz
Binlerce satırlık standart öneri ekranı yerine, o gün gerçekten karar gerektiren satırları gösteren kısa bir liste hazırlarız. ATLAS kurulu yerlerde planlayıcı 'bu hafta hangi malzeme gecikiyor' diye WhatsApp'tan sorup cevabı alabilir; yeni bir ekran öğrenmesi gerekmez.
Kimler için
- Planlama sorumlusu: MRP çıktısına güvenmediği için planı bir de Excel'de kuran kişi.
- Üretim müdürü: hattın neden beklediğini, malzeme gelmedikten sonra öğrenen kişi.
- Satın alma: 'acil' etiketiyle gelen taleplerin gerçekten acil olup olmadığını bilmek isteyen ekip.
- ERP'si yıllar önce kurulmuş, planlama modülü hiç açılmamış ya da bir denemeden sonra rafa kaldırılmış firmalar.
Kapsam dışı — yapmadıklarımız
Ne yaptığımız kadar ne yapmadığımız da önemli. Bu sayfadaki iş için aşağıdakileri üstlenmiyoruz:
- Sonlu kapasite çizelgeleme (APS) ürünü satmıyoruz. Makine makine, saat saat çizelge kuran ayrı bir yazılıma ihtiyacınız varsa bunu ilk görüşmede açıkça söyleriz.
- ERP lisansı satmıyoruz, bayi değiliz. Elinizdeki sistemi çalıştırırız; ek lisans önerisi bizden çıkmaz.
- Ürün ağacınızın doğruluğunu sizin yerinize onaylayamayız. Hatalı ve eksik satırları buluruz, ama reçeteyi üretim ve teknik ofis onaylar.
- Makineden otomatik veri toplama bu çalışmanın parçası değildir; ayrı bir konudur ve ayrı konuşulur.
- Planlama disiplinini yazılım kurmaz. Toplantısı yapılmayan, önerisine bakılmayan bir yerde en doğru kurulum da birkaç ay içinde eski hâline döner; bunu baştan söylüyoruz.
Sık sorulanlar
ERP'mizde MRP modülü yok, ne olacak?
Önce gerçekten olup olmadığına bakarız; NAV ve Business Central'da planlama çoğu zaman lisansta vardır, sadece hiç açılmamıştır. Gerçekten kapalıysa iki yol kalır: modülü açtırmak (bu bir lisans işidir, mevcut çözüm ortağınızla yürür) ya da sınırlı bir malzeme ihtiyaç tablosunu rapor tarafında kurmak. Hangisinin daha az maliyetli olduğunu ölçüp yazılı olarak söyleriz.
Plan kaç haftalık ufukla çalışır?
Ufku temin süresi en uzun kalem belirler, bizim tercihimiz değil. Uygulamada malzeme planı çoğunlukla iki üç aylık, üretim planı ise birkaç haftalık bir ufukta anlamlı oluyor. İthal kalemi çok olan firmalarda malzeme ufku daha uzun tutulur; bunu ürün ağacınızdaki en uzun tedarik zincirine bakarak birlikte belirleriz.
Satın alma önerileri otomatik siparişe döner mi?
Teknik olarak mümkün, ama ilk aşamada önermiyoruz. Önce öneriler onaylanır ve onaylanan satır siparişe çevrilir; böylece hatalı bir katsayı ya da eski bir temin süresi doğrudan tedarikçiye gitmez. Ekip listeye güvendikten sonra, düşük riskli madde gruplarından başlayarak otomatiğe geçilebilir.
Mevcut Excel planımız aktarılır mı?
Excel'deki mantık değerlidir; dosyayı okur, içindeki kuralları ve el yordamıyla eklenmiş payları çıkarır, sisteme parametre olarak yazarız. Ancak Excel'i kalıcı biçimde ERP'ye bağlamayı önermiyoruz, çünkü ortaya iki ayrı doğru çıkar ve bir süre sonra hangisinin geçerli olduğu tartışılır. Amaç, Excel'i gereksiz hâle getirmektir.
Bu çalışma üretimi durdurur mu?
Hayır. Ölçüm ve tarama aşaması tamamen okuma yapar, canlı sisteme hiçbir şey yazmaz. Politika, temin süresi ve kapasite değişiklikleri önce test ortamında denenir, sonra sizin onayınızla ve kayıt altına alınarak canlıya geçilir.
İlgili sayfalar
Önce bir konuşalım
Keşif görüşmesi ücretsizdir ve bir şey satın almanızı gerektirmez. Mevcut durumunuzu dinler, yapılabilecekleri açıkça söyleriz.
Görüşme talebi bırakın →