Kurumsal Yapay Zekâ Asistanı: şirketin rakamını bilen, verisi dışarı çıkmayan asistan
Kurumsal yapay zekâ asistanı, genel bir sohbet aracı değil; şirketin kendi ERP'sine, veritabanına ve dosyalarına bağlı çalışan operasyonel bir yardımcıdır. Sorulan soruya sizin madde kodunuzla, sizin cari numaranızla, dün akşam kapanan üretim kaydınızla cevap verir. Bu sayfada ne yaptığımızı, neyi yapmadığımızı ve veriyi nasıl koruduğumuzu olabildiğince açık yazdık. Küçük bir ekibiz; her kurulum tek tek elden geçiyor.
Tanıdık geldi mi?
- Basit bir rakam için rapor sırasına giriyoruz. Tek cümlelik soruya iki gün sonra cevap dönüyor, o da çoğu zaman bir Excel eki olarak geliyor.
- Genel yapay zekâ araçlarını denedik. Güzel konuşuyor ama bizim müşterimizin bakiyesini, bizim stok kodumuzu, bizim hattımızı bilmiyor.
- Bir asistan aldık; PDF özetliyor, e-posta taslağı yazıyor. İşin kendisine, gerçek rakamlara hiç dokunmuyor.
- Verimiz dışarı çıkacak diye kimse denemeye cesaret edemiyor. Konu daha ilk toplantıda bilgi işlem tarafından kapanıyor.
İşin iç yüzü
Genel model dünyayı bilir, sizi bilmez
Genel bir dil modeli sektörünüz hakkında makul cümleler kurar; ama sizin fiyat listenizi, depo kodunuzu, dünkü vardiya kaydınızı bilmesi mümkün değil, çünkü o veriye hiç bakmıyor. Belge özetleyen asistanlar da metne bakar, veriye bakmaz. Kurumsal yapay zekâ asistanı bunun tersidir: ERP veritabanına, üretim kayıtlarına ve dosya sunucusuna okuma yetkisiyle bağlanır, cevabı kaynaktan üretir.
Ayırt edici olan, somut olarak ne sorulabildiğidir
"Bu müşterinin açık bakiyesi ne kadar?", "Şu madde kodunda stok var mı, hangi depoda?", "Dün hangi hatta ne üretildi?", "Bu ayın birim maliyeti geçen aya göre nasıl?", "Dün ne kadar sevkiyat yaptık?" Bu cevaplar yorum değil, sorgu sonucudur; istendiğinde hangi tablodan hangi filtreyle geldiği de gösterilir. Soru kümesi sabit değildir, sizin işinizde tekrar eden sorulara göre büyür.
Kim neyi sorabilir: yetki ve gizlilik
Her kullanıcı rolüyle tanımlanır; satış temsilcisi kendi müşterisini görür, üretim şefi hat verisini görür, herkes her şeyi göremez. Maaş, bordro ve özlük verisi varsayılan olarak kapalıdır; yalnız sizin isim isim belirlediğiniz kişiler erişebilir, diğer taleplere doğrudan hayır denir. Sorulan her soru ve verilen her cevap iz olarak kaydedilir, KVKK tarafında bu kayıt sizin elinizde durur; istenirse kurulumun tamamı kendi sunucunuzda çalışır.
Yazma yetkisi kapalı doğar
Asistan kendi başına kayıt değiştirmez. Sipariş güncelleme, kart açma, fiyat girme gibi işlemler ancak sizin belirlediğiniz kişinin açık onayıyla yapılır; onaydan önce ilgili kaydın yedeği alınır, işlem geri alınabilir şekilde kurgulanır. Bu bir eksiklik değil bilerek verilmiş bir tasarım kararıdır: yanlış bir cevabın maliyeti raporda düşüktür, veritabanında yüksektir.
Bir kez anlatılan kural kalıcı kalır
"Fire hesabında şu kalemi dışarıda tut" dediğinizde bu kural yazılı hafızaya geçer ve sonraki hesaplarda kendiliğinden uygulanır. Yeni bir kural eskisiyle çeliştiğinde eskisi geçersiz işaretlenir; hangi tarihte kimin değiştirdiği kayıtta durur. "Her seferinde baştan anlatıyoruz" şikâyetinin gerçek karşılığı budur.
Nasıl çalışıyoruz
Önce dinliyoruz, kod yazmıyoruz
Mevcut ERP'nizi, tablo yapısını, kullandığınız raporları ve şirket içi terimleri inceliyoruz. Kimin hangi soruyu sorduğunu ve bugün o cevabı nasıl aldığını çıkarıyoruz; 25 yıllık ERP tarafı tecrübemiz burada işe yarıyor.
Dar bir soru kümesiyle başlıyoruz
Baştan her şeyi kapsamak yerine, gerçekten her hafta tekrar eden bir avuç soruyla başlıyoruz. Bunlar doğru ve güvenilir çalışmadan kapsamı genişletmiyoruz.
Yetki haritasını sizinle birlikte çıkarıyoruz
Hangi rol hangi veriyi görebilir, neresi tamamen kapalı kalacak; bunu yazılı hale getirip sisteme tanımlıyoruz. Kapalı alan varsayılan olarak kapalıdır, açmak ayrı bir karardır.
Kullanıcının zaten kullandığı kanaldan bağlanıyoruz
Çoğu kullanıcı yeni bir ekran öğrenmek istemiyor. Asistan mesajlaşma uygulamasından, web panelinden, e-postadan ve sesli soru-cevapla çalışabiliyor; sahadaki kişi telefonuna yazıyor, cevabı aynı yerden alıyor.
Yanlış cevabı düzeltip kural olarak yazıyoruz
Hatalı ya da eksik her cevap kayda alınır, sebebi bulunur ve düzeltme kalıcı kural olarak hafızaya işlenir. Hedef, aynı hatanın ikinci kez çıkmamasıdır.
Yazma kapısını en son ve onaya bağlı açıyoruz
Okuma tarafı tam oturmadan yazma tarafına geçmiyoruz. Açıldığında da her işlem onaylı, yedekli ve geri alınabilir olarak kurulur.
Kimler için
- ERP'si yıllardır çalışan, ama rapor almak için tek bir kişiye ya da bilgi işleme bağımlı kalan üretim firmaları.
- Bakiye, mutabakat, maliyet ve gider sorularını sıraya girmeden sormak isteyen mali işler ve muhasebe yöneticileri.
- Tezgâh başında, depoda veya yolda çalışan; masaya oturup ekran açmaya vakti olmayan ekipler.
- Veri gizliliği nedeniyle bulut tabanlı yapay zekâ araçlarını kullanamayan, çalışmanın kendi sunucusunda olmasını şart koşan firmalar.
Kapsam dışı — yapmadıklarımız
Ne yaptığımız kadar ne yapmadığımız da önemli. Bu sayfadaki iş için aşağıdakileri üstlenmiyoruz:
- Kendi dil modelimizi eğitmiyoruz. "Size özel model eğitiyoruz" diye bir şey satmıyoruz; mevcut modelleri sizin verinize ve kurallarınıza bağlıyoruz.
- Verinizi genel modellere eğitim verisi olarak vermiyoruz, aktarmıyoruz. Bu maddeyi sözleşmeye yazılı olarak koyuyoruz.
- Bunu personel azaltma aracı olarak konumlandırmıyoruz. Kimin işini bitireceğine dair bir vaadimiz yok; asistan rapor sırasını kısaltır, kadro kararını vermez.
- Lisans satmıyoruz, bayi değiliz. ERP'nizi değiştirmenizi de şart koşmuyoruz; mevcut sisteminizi çalıştırırız.
- Asistanın kendi kararıyla veri değiştirmesine izin vermiyoruz. Onaysız hiçbir kayıt yazılmaz, silinmez, güncellenmez.
Sık sorulanlar
Verimiz yapay zekâ modelinin eğitiminde kullanılır mı?
Hayır. Sizin veriniz yalnızca sizin sorularınızı cevaplamak için kullanılır, genel bir modele eğitim verisi olarak aktarılmaz. Kullandığımız model sağlayıcılarında eğitim dışı çalışma seçeneği vardır ve kurulumda bunu tercih ederiz. İsterseniz bu maddeyi sözleşmede yazılı hale getiririz.
Kendi sunucumuzda çalışabilir mi?
Evet, iki seçenek var. Tamamı kendi sunucunuzda çalışan kurulumda veri hiç dışarı çıkmaz; buna karşılık donanım ihtiyacı doğar ve model kalitesi bulut seçeneğinin biraz gerisinde kalır, bunu baştan söylüyoruz. Karma kurulumda veritabanı bağlantısı, yetkiler ve kayıtlar sizde kalır, yalnız dil işleme dışarıdan alınır. Hangisinin size uygun olduğunu ilk görüşmede açıkça konuşuruz.
ERP'miz eski bir sürüm, bağlanır mı?
Genellikle bağlanır. Dynamics NAV ve Business Central tarafında saha tecrübemiz var; bağlantıyı çoğu zaman SQL Server üzerinden okuma yetkisiyle kurduğumuz için sürüm farkı büyük ölçüde önemsizleşiyor. Farklı bir ERP'de de veritabanına ya da servis arayüzüne erişebiliyorsak yol vardır. Bakmadan söz vermiyoruz; önce bağlanabilirliği kontrol ediyoruz.
Yanlış cevap verirse ne olur?
Yanlış cevap ihtimali sıfır değildir, bunu baştan söylüyoruz. Bu yüzden cevaplar kaynağıyla birlikte verilir, kritik sorularda hangi tablodan hangi filtreyle geldiği gösterilir ve şüpheli durumda asistanın "bilmiyorum" demesi tercih edilir. Yazma işlemleri onaya bağlı olduğu için yanlış bir cevap veriyi bozmaz, yalnız düzeltilmesi gereken bir rapor üretir. Çıkan her hata izlenir, sebebi bulunur ve kural olarak kaydedilir.
Kaç kişi kullanabilir, nasıl fiyatlanıyor?
Kullanıcı sayısında teknik bir üst sınır koymuyoruz; asıl sınır kaç kişinin gerçekten günlük soru soracağıdır. Genelde küçük bir çekirdek ekiple başlanır, işe yaradığı görüldükçe yayılır. Fiyatlama kurulum ve aylık destek şeklindedir; lisans satmadığımız için kullanıcı başına lisans bedeli çıkarmayız.
Somut olarak neye benzediğini görebilir miyiz?
Evet. Gerçek soru ve cevap örneklerini, hangi tür işlerde kullanıldığını /atlas-ornekleri sayfasında topladık. Orada anlatılanlar müşteri adı içermez; yapılan işin kendisini gösterir.
İlgili sayfalar
Önce bir konuşalım
Keşif görüşmesi ücretsizdir ve bir şey satın almanızı gerektirmez. Mevcut durumunuzu dinler, yapılabilecekleri açıkça söyleriz.
Görüşme talebi bırakın →